Reisverslag van een 10-daagse Spitsbergen cruise expeditie

Scandinavië liefhebbers Henk en Gwen gingen van 20 t/m 30 juli 2026 met de Ortelius op Spitsbergen-expeditie en delen in dit persoonlijke reisverslag hun ervaringen: van de eerste indrukken in Longyearbyen tot de mooiste ontmoetingen onderweg.

Ortelius

De aanleiding voor de cruise rondom Spitsbergen

Al jaren bezoeken we verschillende landen in Scandinavië en tijdens een reis in West-Groenland kwam in meerdere gesprekken Spitsbergen, de natuur en de dieren in Spitsbergen ter sprake. Dit klonk zeer interessant voor ons. Vanaf dat moment zijn we gaan sparen en lezen over Spitsbergen. Abel reizen kennen we van een mooie en goed verzorgde reis naar Abisko, Zweden. Toen we zagen dat Daan ook reizen naar Spitsbergen verzorgd, was de keuze om met Abel naar Spitsbergen te gaan snel gemaakt. Daan neemt alle stress en tijd van het uitzoeken van vluchten en verblijven uit handen. Een rondreis in Spitsbergen is alleen met een schip te doen. Wij hebben bewust de Ortelius, een expeditie schip uitgekozen. Dit expeditie schip is knus (niet te grootschalig) met nette voorzieningen (het is een expeditie schip, geen cruiseschip).

Diskobukta

Aankomst in Longyearbyen

Op maandagmiddag zijn we vanaf Schiphol naar Oslo gevlogen. In Oslo hadden we een overnachting in een hotel naast het vliegveld. Dit hotel was goed en gemakkelijk lopend te bereiken. Dinsdagochtend vroeg ging de vervolg vlucht naar Longyearbyen. Als deze twee vluchten bij hetzelfde vliegtuigmaatschappij zijn wordt dit gezien als een vlucht en worden de koffers doorgestuurd. Dus zorg dat je kleding en eventuele medicijnen en/of verzorgingsproducten in je handbagage hebt. Aangekomen in Longyearbyen worden we opgewacht door een gids die de koffers aanneemt en zorgt dat deze in de juiste hut op het schip terecht komen.

Na een korte busrit worden we in het centrum van Longyearbyen afgezet om zelf de stad te verkennen. De eerste indruk van het landschap is mooi en het weer is droog. Wij zijn door de “hoofdstraat” afgedaald naar het Svalbard museum. Het Svalbard museum geeft de geschiedenis van Spitsbergen op een leuke en actieve manier weer. Er wordt verteld over de dieren en jagers, walvisvaarders, de mijnen, de cultuur, de geopolitiek en de hoop voor de toekomst waarmee Spitsbergen te maken heeft.

Gletsjer Monacobreen

Aan boord van expeditieschip de Ortelius

S’middag gaan we aan boord van de Ortelius, die in de haven ligt te wachten. Na het vinden en bekijken van je hut word je verwacht in de lounge van het schip. Hier krijgen we de safety-procedure te zien, wordt er kennis gemaakt met de gidsen, geproost op een goede reis en de eerste briefing over wat er morgen op het programma staat.

Het reisprogramma rondom Spitsbergen is iedere keer anders, vaak worden dezelfde fjorden aangedaan, maar de landingsplekken zijn verschillend. Dit komt omdat er in Spitsbergen regulering is op het aantal toeristen, boten, dieren en natuur. Er moet toestemming zijn om in een fjord aanwezig te zijn en de landingsplekken die worden gebruikt. Ook het zien van ijsberen moet worden doorgegeven i.v.m. de veiligheid voor dier en mens. Het kan dus voorkomen dat in de briefing wordt aangegeven dat we naar een plek gaan, maar dat deze verandert door bijvoorbeeld geen toestemming, dieren, het weer en/of stroming. Dit houdt het ook interessant voor de gidsen. Tijdens deze reis hebben we plekken aangedaan waar ook zij nog niet eerder waren geweest.

Gidsen Gabi en Brea

De gidsen, excursies en het reisgezelschap

De gidsen zijn heel toegankelijk, benaderbaar en tijdens de reis leer je ze allemaal kennen. Tijdens de briefing zijn er elke dag 1 à 2 gidsen die een presentie geven over verschillende onderwerpen (bijv. dieren, vogels, landschappen, en oceaanstromingen) die we die dag hebben gezien of de volgende dag hopen te zien.

De excursies zijn iedere dag anders, dit kunnen wandelingen, zodiac safari’s of gebiedsverkenning zijn. Bij wandelingen wordt de groep in kleine groepen verdeeld, bij iedere groep zijn 2 of meerdere gidsen. De gidsen geven tijdens de wandelingen uitleg en staan open om vragen te beantwoorden. Bij gebiedsverkenningen geven ze de grenzen aan tot waar je mag lopen, houden de omgeving in de gaten voor dieren en staan open voor een praatje. Tijdens de zodiac safari’s besturen ze de zodiacs, geven uitleg over het landschap en de dieren.

Niet alleen wij leren de gidsen kennen, maar de gidsen leren ons ook kennen. Het reisgezelschap op het schip is een internationaal gezelschap, contact is snel gelegd omdat mensen veelal dezelfde interesses hebben. Al snel weet je ieders eigen interesse. Het is bijvoorbeeld superleuk om naar een vogelklif te gaan met een vogelaar of om de planten in de omgeving te ontdekken met een plantkundige. Je leert zoveel van elkaar en je maakt makkelijk nieuwe vrienden.

Alkefjellet

Weer en arctische dieren tijdens de cruise

Het weer tijdens deze reis was goed. De eerste dagen was het bewolkt, maar droog. Later kwam de zon door en was het zowaar zomers met 24 uur licht. De temperatuur schommelde tussen de 2 en 8 graden. Tijdens de reis hebben we arctische dieren; poolvos, rendier, ijsbeer, zeehond, walrus, diverse walvissen, verschillende vogels, planten en bloemen gezien van Spitsbergen.

14. Ijsbeermannetje bij Kapp Lee

Hoogtepunten van onze Spitsbergen cruise: ijsberen, walvissen en poolvossen

Naast surreële landschappen, zoals wit/blauwe gletsjers, zwarte bergtoppen en lichte stranden, zijn de arctische dieren de hoogtepunten van onze reis. Je weet nooit waar en of je dieren tegen komt. Nu hadden wij het geluk om enkele bijzondere dieren meerdere keren te zien.

De ijsbeer is het dier dat veel mensen naar Spitsbergen brengt om in zijn natuurlijke habitat te zien. Wij hebben 7 ijsberen mogen bewonderen, waarvan 2 moeders met jong. IJsbeer moeders zijn heel liefdevol en geduldig met hun jongen die 18 maanden bij mama blijven. Heel bijzonder was dat wij op een ochtend eerder gewekt werden met de mededeling dat er een Blauwe Vinvis (Blue whale) met haar “kleintje” voor het schip zwemt. Een half uur lang hebben wij mogen genieten van het grootste dier ter wereld met haar kroos, die zo zijn best deed om mama na te doen.

Een ander onverwacht hoogtepunt was een nest poolvosjes met moeder, die aan het spelen waren in de zon. Iedereen heeft muisstil liggen kijken hoe de poolvosjes aan het leren jagen waren doormiddel van spelen.

Beloega

De mooiste herinnering: walrussen, een ijsbeer en beloega’s bij Kapp Lee

De mooiste herinnering is van Kapp Lee. De Ortelius ankert in de mistige omgeving van Kapp Lee. Terwijl wij in de zodiacs stappen om naar Kapp Lee te varen en de jagershutten en de walrussen te zien, trekt de mist weg. De jagershutten worden zichtbaar en op het strand ligt een groep walrussen te zonnen. Sommige hebben het warm en nemen een verfrissende duik in het water. Nieuwgierig als ze zijn komen ze steeds dichter bij de zodiacs.

Als we met de zodiac schuin voor de hutten liggen zien we ineens een slapend ijsbeermannetje. Een aangename verrassing, maar hierdoor moeten we afstand houden van de walrussen op het strand. Als we verder kijken op de bergen achter de hutten dan zien we de Svalbard rendieren lopen. Ook komen er vogels naar het water om te vissen.

Net als we denken alles goed gezien te hebben en terug naar de Ortelius willen gaan (er waren nog maar 2 zodiacs op het water), komen we zuurstofkringen in het water tegen. Even laat een kleine groep Beloega’s zich zien boven het wateroppervlak voor de bergwand. Een mooie afsluiting van een dag waarbij wij meerdere arctische dieren hebben gezien op een locatie.

Drijfijs voor Monacobreen

Spitsbergen en klimaatverandering

Wij voelen ons bevoorrecht om deze magische reis nog te mogen meemaken. Wel krijg je rondom Spitsbergen het gevoel dat de wereld en vooral het klimaat snel veranderd. Het is steeds verder varen naar het pakijs, waar de aantallen zeehonden steeds minder worden.

Alle ijsberen die we hebben gezien waren op het land. Terwijl je ze het liefst in hun natuurlijke habitat op het ijs wilt zien. Ook zijn de snel terugtrekkende gletsjers een goede herinnering aan de klimaatverandering die is ingezet. De meeste gletsjers zijn in de laatste 30 jaar meer gesmolten dan in de 50 jaar daarvoor.

In Europa beginnen we nu de gevolgen van klimaatverandering nu te merken. In Spitsbergen merken ze al 20 jaar de gevolgen hiervan. Klimaatverandering bestaat en is al veel langer gaande dan de mens door heeft. Dit maakt je heel nederig.

Bekijk het aanbod